Τζαννής και Ευάγγελος Κατσουλάκος

Οι εφοπλιστές της διπλανής πόρτας που αγάπησαν τη Βάρκιζα

Τα μεγάλα και εντυπωσιακά παλιά σπίτια λένε τη δική τους ιστορία. Τέτοια ήταν η περίπτωση της βίλας Κατσουλάκου στη Βάρκιζα, ακριβώς στην πλατεία της πόλης, μιας εντυπωσιακής μονοκατοικίας επενδεδυμένης με τη χαρακτηριστική κόκκινη πέτρα της Βάρης, που δεν υπάρχει πια. Το ακίνητο αυτό, μετά από αρκετές περιπέτειες, ήρθε προ μηνών με αγορά στα χέρια του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης και πλέον θα ενσωματωθεί με την υπό ανάπλαση πλατεία, μεγαλώνοντας την επιφάνειά της και στεγάζοντας – κατά τα σχέδια του Δήμου – ένα μικρό πολιτιστικό κέντρο.

Ο Τζαννής και ο Ευάγγελος Κατσουλάκος ήρθαν στη Βάρκιζα τη δεκαετία του 1940, όταν η παραλιακή πόλη είχε πολύ διαφορετική όψη από τη σημερινή. Την κόκκινη βίλα την έχτισε ο Ευάγγελος Κατσουλάκος, όπου έμεινε αρχικά με τη σύζυγό του, Αλεξάνδρα. Εν συνεχεία όμως, αγόρασε ένα οικόπεδο απέναντι από το αρχικό σπίτι χτίζοντας ένα λευκό δίδυμο σπίτι, παραχωρώντας την κόκκινη ή ροζ βίλα στον αδερφό του Τζαννή, που έκτοτε την έκανε μόνιμη κατοικία του με τη δική του σύζυγο, Λούλη.

Τρικάβαλο (περίπου 1960) με οδηγό τον Φίλιππο Κατσουλάκο μπροστά στο ιστορικό σπίτι της Βάρκιζας που κατεδαφίστηκε το 2007

Τα αδέρφια Κατσουλάκου έγραψαν τη δική τους ιστορία στον κόσμο της ελληνικής ναυτιλίας, αφήνοντας όχι κάποια αυτοκρατορία χρήματος, αλλά ένα καλό όνομα. Ήταν οι «καλύτεροι εργοδότες» για τους υπαλλήλους τους, προσιτοί και φιλικοί. Τα στελέχη στο γραφείο του Πειραιά κάθε Τετάρτη ανελλιπώς, χειμώνα καλοκαίρι, συγκεντρώνονταν στην κόκκινη βίλα της Βάρκιζας, όπου η Λούλη Κατσουλάκου ετοίμαζε το τραπέζι, όπως θυμάται σήμερα η Σοφία Τρύφωνος Κατσουλάκου, που παντρεύτηκε τον γιο του Ευάγγελου Κατσουλάκου, Φίλιππο.

Η πετρελαϊκή κρίση του 1973 κλόνισε πάντως την επιχείρηση που εγκατέλειψε τότε την ποντοπόρο ναυτιλία και στράφηκε έκτοτε αποκλειστικά στην ακτοπλοΐα. Τα όμορφα καράβια για την εποχή τους «Οία», «Ναϊάς» και «Ναϊάς ΙΙ» από το 1968 ως το 1989 έμειναν στις γραμμές των Κυκλάδων, όταν πουλήθηκαν σε άλλη εταιρεία. Αυτά συντήρησαν τη ναυτική αυτή οικογένεια που έμεινε στην τοπική ιστορία ονομαστή για τη γενναιοδωρία της.

Κατά τη διάρκεια της κατοχής, αναφέρει στον «Δημοσιογράφο» ο Άγγελος Κατσουλάκος, εγγονός του Ευάγγελου, έφερναν από το εξωτερικό και μοίραζαν τρόφιμα στους συντοπίτες τους στη Βάρκιζα, ένα φτωχό ψαροχώρι τότε. Βάφτισαν παιδιά της περιοχής, προίκισαν – κατά το έθιμο – κορίτσια και έδωσαν δουλειά σε ανθρώπους από το μέρος τους.

Ο Τζαννής Κατσουλάκος διαγνώστηκε με καρκίνο τη δεκαετία του 1970. Πήγε στην Αγγλία, στους καλύτερους γιατρούς για την εγχείρηση, όμως έσβησε εκεί, στο νοσοκομείο, αναπάντεχα. Η σύζυγός του Λούλη κράτησε τα ηνία της επιχείρησης μέχρι που ρευστοποίησε τα περιουσιακά στοιχεία της και ιδιώτευσε ως το θάνατό της το 1992. Οι ιδιοκτήτες της κόκκινης βίλας δεν άφησαν απογόνους.

Ο Ευάγγελος Κατσουλάκος «έφυγε» το 1989, η δε σύζυγός του Αλεξάνδρα το 2007. Από αυτό τον κλάδο της οικογένειας υπάρχει και η συνέχεια των Κατσουλάκων που επίσης έχει τη βάση της στη Βάρκιζα. Ο τρίτος αδερφός Κατσουλάκου, ο Νίκος, ακολούθησε τη δική του πορεία – εκτός ναυτιλίας και Βάρκιζας – όπου διέπρεψε: Υπήρξε Δήμαρχος του αυτόνομου τότε Νέου Φαλήρου επί 15 χρόνια (1952-1967).

Το ακίνητο μετά τον θάνατο της Λούλης έφυγε από τους Κατσουλάκους. Το τρίγωνο μπροστά από το σπίτι δωρήθηκε από τον Τζαννή στην τότε Κοινότητα Βάρης με την επιθυμία να μεγαλώσει η πλατεία και να παραμείνει οικιστική η περιοχή. Τα κατοπινά όμως χρόνια και αφού οι τίτλοι ιδιοκτησίας άλλαξαν χέρια, το σημείο αυτό έγινε επίκεντρο δημοτικών αντιπαραθέσεων.

Η διοίκηση του Δημήτρη Αναστασίου στον Δήμο Βάρης ψήφισε την αλλαγή χρήσης του ακινήτου, καθώς οι τότε ιδιοκτήτες ήθελαν να οικοδομήσουν ένα διαγνωστικό κέντρο. «Ήταν ένα Δημοτικό Συμβούλιο παρωδία», όπως θυμάται σήμερα η Λυδία Αργυροπούλου, που έδωσε τις μάχες της για να γίνει κοινόχρηστος ο χώρος. Μόλις ανέλαβε Δήμαρχος ο Παναγιώτης Καπετανέας τον Ιανουάριο του 2007 ήταν η πρώτη απόφαση που αναίρεσε. Στο μεταξύ, η ασάφεια για τις προθέσεις του Δήμου οδήγησε τους τότε ιδιοκτήτες στην εσπευσμένη απόφαση να κατεδαφίσουν την υφιστάμενη οικία. Τελικώς, τα σχέδια για την ιδιωτική αξιοποίηση του ακινήτου ναυάγησαν. Ο Δήμος αγόρασε τα περίπου 1.100 τετραγωνικά για το ποσό των 995.000 ευρώ (76.000 ευρώ χαμηλότερα από την αντικειμενική αξία).

Πλέον, το κομμάτι αυτό ανήκει σε όλους. Θα ήταν όμως μια κίνηση ηθικού και ιστορικού βάρους να διασωθεί στον κοινόχρηστο αυτό χώρο το όνομα του Τζαννή και του Ευάγγελου Κατσουλάκου.