Το Πανόραμα Βούλας από την αρχή

Του Γιώργου Ιεραπετρίτη

Η εξέλιξη του Πανοράματος Βούλας και η μετάλλαξη αυτού από ένα τμήμα της νότιας πλαγιάς του Υμηττού, σε μία από τις πιο όμορφες και περιζήτητες περιοχές των νοτίων προαστίων Αττικής, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο δυναμικό Σύλλογο και στους κατοίκους του.

Η δραστική αυτή αλλαγή δεν επιτελέστηκε από μόνη της. Χρειάστηκε να εργαστούν και να διαθέσουν πολύ από τον προσωπικό τους χρόνο αρκετοί από τους εκάστοτε κατοίκους του, είτε υπό την ιδιότητα του Προέδρου και μελών του Εξωραϊστικού Συλλόγου, είτε ως απλοί κάτοικοι που από την εγκατάστασή τους σε αυτή την περιοχή, την αγάπησαν και προσπάθησαν να προσφέρουν ό,τι ο κάθε ένας μπορούσε για να βελτιώσει τις συνθήκες και την ποιότητα ζωής του ίδιου και της οικογένειάς του.

Οι πρώτοι κάτοικοι εγκαθιστάμενοι στην περιοχή, βρήκαν ένα κατάφυτο βουνό με μεγάλους βράχους και μοναδικούς κατοίκους, αλεπούδες και λαγούς στα ορεινά και χελώνες και σκαντζόχοιρους στα ρέματα. Οι οδοί προσέγγισης των οικοπέδων τους ήταν χαραγμένοι μόνο στα σχέδια. Παντελής έλλειψη δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης, απουσία δικτύου ηλεκτροδότησης και μοναδική τηλεφωνική γραμμή στο ταβερνάκι του μπάρμπα-Αντώνη επί της οδού Προόδου.

Όσον αφορά σε σχολείο και εκκλησία, μόνο στην Κάτω Βούλα, δύο χιλιόμετρα μακριά. Χώροι συνάθροισης και ψυχαγωγίας των παιδιών, μόνο μερικές αλάνες στους πρόποδες των λόφων.

Η περιοχή του Πανοράματος αρχικώς είχε την ονομασία «Άγιος Νικόλαος Βάρης», έπειτα «Συνεταιρισμός Τραυματιών Πολέμου 1940-1941», ενώ αργότερα επικράτησε το τοπωνύμιο «Κρεμασμένος Λαγός». Νονός του κάποιος μεσόκοπος εφοριακός ονόματι Όθωνας που συχνά ανέβαινε το καλοκαίρι εκεί για να ξεκουραστεί σε μια πρόχειρη κατασκευή που είχε φτιάξει από μόνος του. Κάποια ημέρα ανεβαίνοντας στην περιοχή, βρήκε μια φλούδα δέντρου που έμοιαζε με λαγό, την τρύπησε, την κρέμασε σε ένα δέντρο και από τότε, όταν τον ρωτούσαν που πηγαίνει τα μεσημέρια αυτός τους έλεγε στον Κρεμασμένο Λαγό.

Η απογραφή του 1981 πιστοποίησε ότι στο Πανόραμα έμεναν πάνω από 1.000 κάτοικοι. Τη χρονιά εκείνη η σημερινή καντίνα της πλατείας είχε τη μορφή παραπήγματος.

Τα ποικίλα προβλήματα και ανάγκες της περιοχής συσπείρωσαν τους κατοίκους σε ομάδες και συλλόγους, ούτως ώστε μαζί να διεκδικήσουν τα απαραίτητα. Αρχικώς δημιουργήθηκαν δύο σύλλογοι με ολιγάριθμα μέλη («ο Άγιος Νεκτάριος» και «η Ακρόπολη») που έδρευαν στην Αθήνα και μετέπειτα μετεγκαταστάθηκαν και φιλοξενήθηκαν στο ταβερνάκι του κυρ-Αντώνη. Αργότερα το 1973, μέσω Γενικής Συνέλευσης την 21η Οκτωβρίου 1973, αποφασίσθηκε η συνένωση των δύο συλλόγων δημιουργώντας το σημερινό Εξωραϊστικό Σύλλογο Πανοράματος Βούλας.

Ο πρώτος δρόμος που φτιάχτηκε στο Πανόραμα ήταν ο δρόμος του ΝΑΤΟ που ανέβαινε στην κορυφή του Υμηττού. Τακτικά στο δρόμο αυτό γίνονταν αγώνες αυτοκινήτων (αναβάσεις). Αργότερα, με την αύξηση των κατοίκων και των οχημάτων στην περιοχή οι αγώνες αυτοί σταμάτησαν. Αντικαταστάθηκαν όμως από αγώνες μοτοσικλετών στο τέρμα της οδού Πειραιώς στη συμβολή με την τότε αδιαμόρφωτη (αλάνα) Πλατεία Δαβάκη.

Με την απογραφή της Στατιστικής Υπηρεσίας το 1981 οι κάτοικοι μέσω του Συλλόγου προσπάθησαν να κάνουν ξεχωριστή κοινότητα, καθώς ικανοποιείτο η απαίτηση των 1.000 κατοίκων, αλλά η προσπάθεια αυτή δεν ευοδώθηκε, διότι η τότε κοινότητα Βούλας δεν δήλωσε το Πανόραμα ως ξεχωριστό οικισμό, σε μία προσπάθεια να συμπληρώσει τον απαιτούμενο αριθμό των 10.000 κατοίκων και να γίνει Δήμος.

Ο Σύλλογος συνέχισε τις προσπάθειες, έχοντας τη σύμφωνη γνώμη του τότε Υπουργού Εσωτερικών κ. Δαβάκη και της Στατιστικής Υπηρεσίας, υπό την προϋπόθεση προσκόμισης ενός επίσημου εγγράφου απογραφής από αρμόδιο φορέα ή σύλλογο, που να βεβαιώνει ότι είμαστε ξεχωριστός οικισμός. Να αναφέρουμε ότι το σχετικό έγγραφο το συνέταξε ο τότε Αντιπρόεδρος του Συλλόγου, κ. Τσακωνιάτης σε συνεννόηση με τον Πρόεδρο κ. Αρβανίτη. Δυστυχώς, το εν λόγω έγγραφο δεν υπογράφηκε από το Γενικό Γραμματέα του Συλλόγου, κ. Ριχάνη, ο οποίος δεν συμφωνούσε και έτσι δεν κατέστη δυνατόν το Πανόραμα να αποτελέσει ξεχωριστή κοινότητα. Αυτά για την ιστορία, μιας και στη συνέχεια με το σχέδιο «Καποδίστριας», η προσάρτηση της περιοχής στο Δήμο Βούλας έγινε υποχρεωτική.

Με την πάροδο του χρόνου και με εφαλτήριο τις συνεχείς οχλήσεις του δραστήριου Συλλόγου και των ενεργών πολιτών – κατοίκων της περιοχής προς το Δήμο, διαμορφώθηκαν δρόμοι οι οποίοι αργότερα ασφαλτοστρώθηκαν, επεκτάθηκαν τα δίκτυα ηλεκτροδότησης και ΟΤΕ, καθώς και το δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης, καταργώντας τους υφιστάμενους βόθρους. Κατασκευάστηκε το γήπεδο μπάσκετ στην Πλατεία Άλσους από το Σύλλογο Πρωτέα Βούλας (λειτούργησε ως αρχική έδρα του νεοσυσταθέντος τότε αθλητικού συλλόγου), στη συνέχεια κατασκευάσθηκε το 3ο Δημοτικό Σχολείο καθώς και ο παλαιός και νέος ενοριακός ναός του Αγίου Νεκταρίου (μέσω σημαντικής ενεργού συνδρομής και δωρεών των κατοίκων και ευσεβών χριστιανών της περιοχής), με αποτέλεσμα η περιοχή να μεταμορφωθεί προς το καλύτερο.

(Στην κεντρική φωτογραφία: Το σημείο της σημερινής πλατείας Άλσους κατά την εποχή της …αθωότητας, περίπου το 1967)