Δέσποινα Φραγκεδάκη: Από το θέατρο στην παιδεία

Είναι η «ψυχή» της μακροβιότερης πολιτιστικής ομάδας της περιοχής. Εκατοντάδες μαθητές και μαθήτριες από το 1981 μέχρι σήμερα εκφράστηκαν με τα λόγια της τέχνης, διαμόρφωσαν καλλιτεχνικό αισθητήριο, μεταμορφώθηκαν ως χαρακτήρες και χειροκροτήθηκαν για την προσπάθειά τους με αφετηρία το «Θεατρικό».

Η Δέσποινα Φραγκεδάκη, από τον πρώτο της διορισμό στο 2ο Γυμνάσιο και στο 2ο Λύκειο Βούλας μέχρι σήμερα που έχει συνταξιοδοτηθεί, ποτέ δεν έμεινε στην τυπική τήρηση του ωραρίου και των υποχρεώσεών της ως καθηγήτριας καλλιτεχνικών. Αντίθετα, φέροντας μια αντισυμβατική θεατρική κουλτούρα και παιδεία, μπόλιασε γενιές και γενιές μαθητών με το μικρόβιο της τέχνης.

Η αρχή έγινε στο δάσος της Βενσέν, όπως εξομολογείται στον «Δημοσιογράφο», δίπλα από το Πανεπιστήμιο Paris VIII, όπου σπούδασε. Εκεί μια από τις πλέον ονομαστές – και ενεργές μέχρι σήμερα – θεατρικές κολεκτίβες, με το όνομα Théâtre du Soleil (που σημαίνει «Θέατρο του ήλιου») και εμπνευστές την Αριάν Μνουσκίν και τον Φιλίπ Λυοτάρ, μύησε τη Δέσποινα Φραγκεδάκη σε ένα νέο για την εποχή αντιιεραρχικό μοντέλο, όπως αυτό διαμορφώθηκε στον απόηχο του γαλλικού Μάη του ’68.

«Ο θίασος έχει τη δική του ηθική, αυτήν μιας οικογένειας. Ο καθένας έχει τα ίδια δικαιώματα και η τελική διανομή έχει να κάνει με τις ικανότητες του καθενός», περιγράφει τη λειτουργία της ομάδας η Δέσποινα Φραγκεδάκη. Μια φαινομενικά δύσκολη ισορροπία μεταξύ διαφορετικών φύλων και ηλικιών τηρείται σχολαστικά με έναν ηθικό και παιδαγωγικό κώδικα σεβαστό από όλους: «Οι μεγαλύτεροι προστατεύουν και σέβονται τους μικρούς, τους διδάσκουν και παίρνουν και το μεγαλύτερο βάρος. Οι αποφάσεις λαμβάνονται μετά από συζήτηση», διευκρινίζει.

«Ο πρωταγωνιστής μιας παράστασης, στην επόμενη επιμελείται τα φώτα. Δεν έχει νόημα τα παιδιά να κολλάνε σε ένα ρόλο», προσθέτει και τονίζει: «Εμείς δεν κάνουμε θέατρο, κάνουμε θεατρική αγωγή και παιδεία». Εξ ου και τα έργα που κάθε φορά επιλέγονται ακολουθούν διαφορετικά κριτήρια από τα αναμενόμενα: «Ανεβάζουμε ένα έργο αν συνάδει με την εποχή, κοιτάμε να έχει μια κοινωνική λειτουργία, να δώσει κάτι», εξηγεί η Δέσποινα Φραγκεδάκη. Και μας αναφέρει ως παράδειγμα την εποχή του ξέσπασε ο πόλεμος στο Ιράκ. «Ήταν προγραμματισμένο να πάμε σε ένα διεθνές φεστιβάλ αρχαίου δράματος στη Γαλλία και είχαμε προετοιμάσει Λυσιστράτη. Όταν είδαμε το κλίμα της εποχής, μιλήσαμε με τα παιδιά και αλλάξαμε έργο. Μέσα σε τρεις μόλις εβδομάδες ανεβάσαμε Αντιγόνη». Και προσθέτει: «Ρόλος του δασκάλου είναι να σπρώξει τα παιδιά παραπέρα».

Η μεγάλη ομάδα του «Θεατρικού» λειτούργησε ως κυψέλη για το Νεανικό Φεστιβάλ του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης που ολοκληρώθηκε στις 14 Απριλίου. Οι 12 από τις 22 ομάδες που συμμετείχαν ξεπήδησαν από την ευρεία ομάδα του «Θεατρικού». «Βγήκαν 12 σχήματα που δούλεψαν αυτόνομα. Δημιουργήθηκαν νέα μουσικά σχήματα, βγήκαν χορευτικές παραστάσεις από παιδιά που δεν είχαν χορέψει ποτέ ξανά, παρουσιάστηκαν θεατρικά με σκηνοθεσία των παιδιών. Είναι 12 πυρήνες στη Βούλα που όταν καθίσουν να πιουν καφέ μιλούν για Θουκυδίδη», αφηγείται η Δέσποινα Φραγκεδάκη, χωρίς να κρύβει το καμάρι και τον θαυμασμό της.