Για ένα σχολείο του αλληλοσεβασμού και όχι του εκφοβισμού

Άρτεμις Αναστασάκη

Η Άρτεμις Αναστασάκη είναι μαθήτρια της Γ’ τάξης στο Λύκειο Βουλιαγμένης

Αναμφίβολα, ο σχολικός εκφοβισμός, το λεγόμενο bulling, δεν είναι ένας νέος όρος «παιχνιδιού» ανάμεσα στους νέους.

Καθημερινά, γίνεται λόγος για περιστατικά βίας και καταπίεσης αμέτρητων μορφών στο σχολικό περιβάλλον σε όλα τα μέρη ανά τον πλανήτη, τα οποία δεν είναι λίγες οι φορές που αντιμετωπίζονται με την εξής φράση : «Έλα τώρα, παιδιαρίσματα είναι, θα τους περάσει». Και έτσι, φτάνει κάποια στιγμή που ακούγεται η είδηση για τον τραγική αυτοκτονία ενός 15χρόνου… Και τότε, παύει πια να είναι ένα απλό παιχνίδι, γιατί το παιχνίδι, όπως θα έπρεπε να το εννοούμε όλοι, δεν κοστίζει ανθρώπινες ζωές.

Επίσημα, ο σχολικός εκφοβισμός, ή ενδοσχολική βία, ή θυματοποίηση ή bullying ορίζεται ως μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία μεταξύ μαθητών ή παιδιών της ίδιας ηλικίας με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου.

Οι θύτες, όπως συνηθίζεται να τους αποκαλούμε, υιοθετούν μια τέτοια συμπεριφορά πολλές φορές επειδή έχουν ανάλογα ερεθίσματα και ελλιπή παιδεία από την οικογένειά τους. Πολλές φορές οι συμβουλές των καθηγητών προς τους γονείς των παιδιών που ασκούν bullying επικεντρώνονται στην προσπάθεια να τους πείσουν ότι τα παιδιά αυτά δεν προέρχονται απαραίτητα από προβληματικές οικογένειες, αλλά οι γονείς δεν έχουν χρόνο να ασχοληθούν μαζί τους.

Από την άλλη μεριά, τα θύματα του bulling στις περισσότερες περιπτώσεις περιθωριοποιούνται, αποκτούν ανασφάλεια, κατάθλιψη και άγχος, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που έχουν τάσεις αυτοκαταστροφής, φτάνοντας μέχρι και τον αυτοτραυματισμό και την αυτοκτονία. Τότε όμως είναι πια αργά… Τα κλάματα, οι θρήνοι και η θλίψη δεν μπορούν με τίποτα να φέρουν πίσω αυτόν που χάθηκε.

Πολλές φορές σε τέτοιες περιπτώσεις ακούγονται ως επίλογος τα ίδια και τα ίδια λόγια… Ότι ο αυτόχειρας δεν είχε μιλήσει ποτέ για κάτι που τον απασχολούσε ή τον ενοχλούσε. Πολλές φορές πάλι, ακούγονται τα εντελώς αντίθετα… Ότι ο αυτόχειρας ήταν θύμα σχολικού εκφοβισμού και βίωνε καθημερινά δυσάρεστες καταστάσεις ενώ οι θύτες – συμμαθητές που ήταν γνωστοί για την γενικότερα παραβατική συμπεριφορά τους είχαν δεχθεί κατά καιρούς σχετικές επιπλήξεις.

Είναι θλιβερή διαπίστωση ότι το bulling θα αναπαράγεται συνεχώς σε μία κοινωνία, όσο οι θύτες θα συνεχίζουν να έχουν τάσεις κυριαρχίας απέναντι στους άλλους και όσο τα θύματα είτε θα παραιτούνται από τη διεκδίκηση της ίδιας τους της ζωής είτε θα αποκτούν την νοοτροπία «του σκλάβου που έγινε αφέντης», με την έννοια ότι θα εκδικηθούν κάποια στιγμή όσους ήταν υπαίτιοι για αυτά που έχουν περάσει. Όμως η άγνοια ή η αμέλεια δεν είναι η λύση.

Όλοι εκείνοι που είναι υπεύθυνοι να διαπλάσουν ολοκληρωμένες και αξιόλογες νεανικές προσωπικότη- τες οφείλουν να δώσουν το μήνυμα στα παιδιά ότι δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να είναι εχθροί με τον συνάνθρωπό τους και ότι μόνο η φιλία, ο αλληλοσεβασμός και η κατανόηση ιδιαίτερα μεταξύ των νέων θεμε- λιώνουν μια ανθρωποκεντρική και ιδανική κοινωνία.