Άγγελος Αμδίτης: Ανάπτυξη και προστασία του περιβάλλοντος πάνε μαζί

Ένας από τους βασικούς εμπνευστές της πρωτοβουλίας για τους ηλιακούς φορτιστές που εγκαταστάθηκαν στην παραλία του Δημαρχείου Βούλας είναι και κάτοικος του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης. Ο Άγγελος Αμδίτης είναι Διευθυντής Έρευνας στο Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ΕΠΙΣΕΥ) του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τα Ευφυή Συστήματα Μεταφορών και αναπληρωτής Πρόεδρος στο ΔΣ του ΟΑΣΑ. Η συζήτηση μαζί του για την ενεργειακή μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές, για το μέλλον της ηλεκτροκίνησης και τη βιώσιμη αστική κινητικότητα αποκαλύπτει ότι μια κλιματικά ουδέτερη ανάπτυξη στη χώρα μας και την Ευρώπη είναι πλέον εφικτή.


Ποιοι είναι οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας;

Η αρχή έγινε με τη Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. Δυστυχώς κάποιες χώρες αποσύρθηκαν από αυτό το πλαίσιο, όχι όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση, που επαναβεβαίωσε την προσήλωσή της στους στόχους για το κλίμα. Ήδη η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον Νοέμβριο του 2019 δήλωσε ότι βασικός της στόχος είναι η προστασία του περιβάλλοντος και συγκεκριμένα να κάνουμε την Ευρώπη κλιματικά ουδέτερη μέχρι το 2050. Τι εννοούν με αυτό; Να μπορέσουμε να διατηρήσουμε το ίδιο επίπεδο ανάπτυξης και να το ενισχύσουμε περαιτέρω, μεταβαίνοντας παράλληλα σε μια πιο ανθεκτική πράσινη οικονομία. Οι στόχοι αυτοί δεν αφορούν μόνο στη μείωση των εκπομπών του θερμοκηπίου, αλλά και σε οποιαδήποτε άλλη μορφή επιβάρυνσης του περιβάλλοντος και επεκτείνονται σε όλες τις τομεακές πολιτικές της ΕΕ. Το κρίσιμο εδώ είναι να τα καταφέρουμε χωρίς να επηρεάσουμε τις αναπτυξιακές προοπτικές της Ευρώπης. Στο πλαίσιο αυτό ανακοινώθηκε η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, προκειμένου να υλοποιηθούν δράσεις και μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν την ευρωπαϊκή οικονομία πραγματικά κυκλική και βιώσιμη.

Η υγειονομική κρίση δεν τροποποίησε τους σχεδιασμούς αυτούς;

Ο κορονοϊός άλλαξε τα πάντα εν μια νυκτί. Και υπήρξαν πολλές σκέψεις για το κατά πόσο μπορούν να διατηρηθούν οι φιλόδοξοι στόχοι για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, έπειτα και από τις σοβαρές επιπτώσεις που είχε η πανδημία στην οικονομία, και τις μεγάλες αλλαγές που επέφερε στη ζωή μας η ανάγκη για κοινωνική αποστασιοποίηση. Το ευτύχημα είναι ότι μετά τις πρώτες δυσοίωνες σκέψεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τα κράτη-μέλη σε διακυβερνητικό επίπεδο, επιβεβαίωσαν τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε πρώτη πως θα επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τη Συμφωνία αυτή ως βασικό εργαλείο ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας συνολικά. Στην πρόσφατη ειδική Σύνοδο Κορυφής αυτό το στόχο ενστερνίστηκαν και οι ηγεσίες των Κρατών Μελών.

Άρα το μέλλον είναι αρκετά ευοίωνο ειδικά έπειτα και από την εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη από τα τέλη του 2019 είχε προβλέψει την κινητοποίηση πόρων ύψους 100 δισ. ευρώ στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για την προστασία πολιτών, επιχειρήσεων και περιφερειών που επηρεάζονται από την παραγωγική αναδιάρθρωση της οικονομίας, πόροι που επιβεβαιώθηκαν και επεκτάθηκαν και με την πρόσφατη έγκριση των 750 δισ. ευρώ στο πλαίσιο της Ειδικής Συνόδου Κορυφής.

Οι νέοι ηλιακοί φορτιστές στην παραλία του Δημαρχείου Βούλας είναι μια επικοινωνιακή πρωτοβουλία ή έχει και ουσιαστικό περιεχόμενο;

Η επιτυχία στην υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, καινοτομιών αλλά και πολιτικών εξαρτάται κατά πολύ από την ολοκληρωμένη και ευρεία ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργανώνει διάφορες ενέργειες προβολής και ευαισθητοποίησης που στόχο έχουν να δείξουν στους συμπολίτες μας ότι μπορούν να διατηρήσουν την καθημερινότητά τους ή και να την διευκολύνουν περαιτέρω αλλά με τρόπους που να είναι φιλικοί προς το περιβάλλον. Με το σκεπτικό αυτό ήρθε η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα με την οποία έχουμε μια άριστη συνεργασία και πρότεινε να σχεδιάσουμε μια σχετική τεχνολογικής φύσεως δράση για την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των πολιτών. Στόχος μας ήταν να δείξουμε ότι ο κόσμος δεν θα χάσει τίποτα από την χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αντίθετα θα έχει την ίδια εξυπηρέτηση, ίσως και καλύτερη. Μία από τις ιδέες που είχαμε, λαμβάνοντας υπόψη την σημασία της μετάβασης σε μια ψηφιακή εποχή όσο και την σημασία που έχουν οι κινητές ηλεκτρονικές συσκευές στην καθημερινότητα όλων μας, ήταν να παρέχουμε τη δυνατότητα φόρτισης των τελευταίων με χρήση ηλικιακής ενέργειας, στα σημεία που ο κόσμος θα βρισκόταν κατά τους θερινούς μήνες. Και ένα από αυτά τα σημεία είναι φυσικά οι παραλίες.

Ο Άγγελος Αμδίτης υπογράφει στις 21 Ιουλίου τη συμφωνία εγκατάστασης έξυπνων ηλιακών φορτιστών στη δημόσια παραλία του Δημαρχείου Βούλας, μαζί με τον Δήμαρχο Γρηγόρη Κωνσταντέλλο και τον επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, Γιώργο Μαρκοπουλιώτη

Αποφασίσαμε να έρθουμε σε συνεννόηση με έναν Δήμο των νοτίων προαστίων που έχει δημοτικές παραλίες και να συνεργαστούμε για αυτό το πιλοτικό πρόγραμμα. Έτσι προέκυψε λοιπόν η ιδέα των ηλιακών φορτιστών, που ανέπτυξε η ομάδα μας I-SENSE του ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ, στην οποία προσθέσαμε και μια επιπλέον παράμετρο, τη διασύνδεση όλων αυτών των συσκευών μέσα από το «διαδίκτυο των πραγμάτων – Ιnternet of Things (IoT)». Δημιουργήσαμε δηλαδή ένα ολοκληρωμένο διασυνδεδεμένο φωτοβολταϊκό σύστημα φόρτισης ατομικών συσκευών, με στόχο οι φορτιστές όχι απλώς να διευκολύνουν τους πολίτες στη φόρτιση των συσκευών τους, αλλά να στέλνουν και δεδομένα χρήσης και παραγωγής/κατανάλωσης ενέργειας σε έναν κεντρικό υπολογιστή. Τα δεδομένα αυτά προβάλλονται στην ιστοσελίδα της δράσης greenbeach.iccs.gr για να μπορεί ο καθένας να γνωρίζει κάθε στιγμή το ενεργειακό όφελος της δράσης, δηλαδή πόση ηλιακή ενέργεια χρησιμοποιήθηκε, πόσο διοξείδιο του άνθρακα γλιτώσαμε και πόσες συσκευές συνολικά φορτίστηκαν. Αυτά είναι πολύ σημαντικά στοιχεία όχι μόνο για λόγους κοινωνικής ευαισθητοποίησης αλλά και διότι θα μας δώσουν πολύτιμο υλικό για να συνεχίσουμε την έρευνά μας.

Στη δράση #GrEEnBeach καταλυτικό ρόλο είχε η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, της οποίας αποτελεί και πρωτοβουλία, με την υποστήριξη του ΕΠΙΣΕΥ του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Η ομάδα μας I-SENSE του ΕΠΙΣΕΥ ανέπτυξε και εγκατέστησε το φωτοβολταϊκό σύστημα φόρτισης ατομικών συσκευών, ενώ συνεχίζει να επιβλέπει τεχνικά και να εξασφαλίζει την ορθή λειτουργία του. Τέλος σημαντική είναι φυσικά και η συμβολή του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης που μπορώ να πω ότι μας στήριξε πάρα πολύ, αγκάλιασε την πρωτοβουλία από την πρώτη στιγμή, διέθεσε προσωπικό της Τεχνικής Υπηρεσίας αλλά και προσωπικό φύλαξης του εξοπλισμού. Το σύστημα λειτουργεί άψογα και θα βρίσκεται στην παραλία μέχρι τις 31 Σεπτεμβρίου για χρήση από τους λουόμενους και τους επισκέπτες της εν λόγω πλαζ. Σχετικά με το ενεργειακό όφελος, για να έχουμε μια εικόνα τι σημαίνει η δράση αυτή στην πράξη, έχουμε υπολογίσει ότι το σύστημα θα παραγάγει ενέργεια, ισοδύναμη με την ενέργεια που καταναλώνει μια τετραμελής οικογένεια για έναν περίπου μήνα. Επιπλέον με την παραγόμενη ενέργεια για την δεδομένη χρονική περίοδο της δράσης δίνεται η δυνατότητα φόρτισης έως και 27.000 συσκευών. Είναι μια δουλειά για την οποία είμαστε πολύ περήφανοι.

Μιλώντας ευρύτερα για τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας, πότε εκτιμάτε ότι η χώρα μας θα απεξαρτηθεί ενεργειακά από τον λιγνίτη;

Αυτό δεν είναι εύκολο να απαντηθεί. Έχουμε δει να γίνεται μια προσπάθεια τα τελευταία χρόνια και έχουμε δει στροφή στη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Θεωρώ ότι η χώρα θα ακολουθήσει και εδώ τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και επιδιώξεις για την ενοποίηση του ενεργειακού συστήματος και τη χρήση εναλλακτικών μορφών ενέργειας και υδρογόνου. Η Ελλάδα έχει θέσει έναν αρκετά φιλόδοξο στόχο, να απεξαρτηθεί το 2028 από τα ορυκτά καύσιμα. Δεν είναι καθόλου εύκολος ο στόχος αυτός. Φανταστείτε ότι το 2017 μόλις το 17,5% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης προερχόταν από ανανεώσιμες πηγές. Για να πραγματοποιηθεί αυτό θα πρέπει να δράσουμε άμεσα και στοχευμένα και να κάνουμε χρήση όλων των ευκαιριών αλλά και των εργαλείων (χρηματοδοτικών και μη) που παρέχονται αυτή τη στιγμή από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Χαίρομαι, λοιπόν, ιδιαιτέρως, που βλέπω ότι η κυβέρνηση ήδη δρομολογεί, σύμφωνα και με τις πρόσφατες εξαγγελίες, τη δημιουργία ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου για την απολιγνιτοποίηση, το οποίο θα θέσει κίνητρα αλλά και θα βοηθήσει τις περιοχές που εξαρτώνται από την παραγωγή λιγνίτη, να αντιμετωπίσουν την μετάβαση. Πρέπει να μεταφέρουμε αυτούς τους ανθρώπους σταδιακά με το μικρότερο κόστος σε άλλες μορφές απασχόλησης ώστε να μην επηρεαστεί το βιοτικό τους επίπεδο.

Στον Δήμο μας σχεδιάζεται η εισαγωγή κοινόχρηστων ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Πόσο κοντά είμαστε στη μετάβαση προς την ηλεκτροκίνηση των οχημάτων;

Όλα αυτά τα χρόνια είχαμε δυσκολία στην προοπτική αυτή λόγω έλλειψης υποδομών, λόγω νοοτροπίας αλλά και λόγω δυσκολίας της αυτοκινητοβιομηχανίας να αποδεχτεί ότι θα απωλέσει τις υποδομές που είχε μέχρι σήμερα και να περάσει σε κάτι εντελώς νέο. Από την άλλη πλευρά υπήρχαν σοβαρά τεχνολογικά προβλήματα, για παράδειγμα το θέμα της αυτονομίας των μπαταριών και της εμβέλειας των αυτοκινήτων αυτών. Σε όλα αυτά παρατηρούνται εντυπωσιακές αλλαγές τα τελευταία χρόνια. Τεχνολογικά έχουν βελτιωθεί πολύ τα πράγματα. Σήμερα τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες ενός μέσου πολίτη, ενώ υπάρχει πλέον μια σοβαρή δέσμευση τόσο της ΕΕ όσο και των κρατών μελών για εξηλεκτρισμό του συστήματος μεταφορών και δημιουργία υποδομών φόρτισης, που ενέχουν και το μεγαλύτερο κόστος.

Θεωρώ ότι η ηλεκτροκίνηση είναι δεδομένη και θα την δούμε πολύ σύντομα σε μαζικό βαθμό. Η προσπάθεια που γίνεται σήμερα, πέρα από την παροχή κινήτρων για την απόκτηση ηλεκτρικού οχήματος, είναι να πειστούν ιδιωτικοί και δημόσιοι φορείς να επενδύσουν σε υποδομές. Είναι προφανές ότι χωρίς ένα σοβαρό δίκτυο σταθμών φόρτισης, δεν θα επεκταθεί ευρέως η χρήση των ηλεκτρικών αυτοκίνητων. Και εδώ οι Δήμοι έχουν κύριο λόγο. Ο Δήμος κατά τη γνώμη μου είναι ένας από τους βασικούς φορείς που θα μπορέσουν να φέρουν την αλλαγή, θα παρέχουν τις υποδομές, και θα πείσουν τον πολίτη για τα οφέλη της ηλεκτροκίνησης, όχι οι κυβερνήσεις. Γι’ αυτό και η προσπάθεια που κάνει ο δικός μας Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης είναι πολύ σημαντική και πρέπει να την ενισχύσουμε όλοι μας όσο μπορούμε περισσότερο.

Ο «μεγάλος περίπατος» στην Αθήνα συνάντησε πολλές αντιδράσεις. Ήταν μια σωστή απόφαση κατά τη γνώμη σας;

Είμαι θετικός σε αυτές τις προσπάθειες, είναι μια συζήτηση που κάνουμε εδώ και χρόνια και ποτέ δεν την εφαρμόσαμε. Η ιδέα να κάνουμε προσωρινές ρυθμίσεις και να δούμε στην πράξη πώς εφαρμόζονται και όχι να περιμένουμε τους απερίγραπτους και χρονοβόρους διαγωνισμούς που όλοι γνωρίζουμε, κατ’ εμέ ήταν πανέξυπνη. Αυτό βοηθά στην πράξη τους ειδικούς να δουν αν αυτό που σχεδιάζουν στα μοντέλα λειτουργεί πραγματικά και τον κόσμο να έρθει από την πρώτη στιγμή σε επαφή με κάτι που αλλάζει ριζικά τον τρόπο που κινείται στο κέντρο της Αθήνας. Από εκεί και πέρα πρέπει να είμαστε ειλικρινείς.

Αυτή η πρωτοβουλία είναι πολύ θετική, αλλά οι αντιδράσεις είναι δεδομένες. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός για να διαπιστώσει ότι η κυκλοφορία επηρεάζεται. Γι’ αυτό και αυτοί οι σχεδιασμοί απαιτούν και άλλα μέτρα που θα τους πλαισιώσουν. Πέρα από την σημασία που έχουν οι εκστρατείες ενημέρωσης για τη μείωση της χρήσης των ΙΧ στο κέντρο, θα περίμενε κανείς τέτοιες πρωτοβουλίες να συνοδεύονταν και από τη δημιουργία και παροχή άλλων υποδομών, όπως τη δημιουργία μεγάλων χώρων στάθμευσης περιμετρικά. Θα περίμενε κανείς την ενίσχυση των ΜΜΜ για την εξασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης των πολιτών στο κέντρο. Την διεξαγωγή μιας πολύ μεγάλης εκστρατείας ενημέρωσης για να καταλάβει ο κόσμος τα οφέλη. Εκεί εντοπίζω την αδυναμία σε όλο αυτό το εγχείρημα, το οποίο επαναλαμβάνω επικροτώ.

Στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης γίνεται μεγάλη χρήση ΙΧ και έχουμε ισχνές συγκοινωνίες. Θα μπορούσε αυτό να αντιστραφεί;

Οι απομακρυσμένοι από το κέντρο της Αθήνας Δήμοι έπασχαν πάντα από συγκοινωνίες. Ήταν λιγότερος ο κόσμος που μετακινείται από και προς αυτούς, μεγαλύτερο το κόστος, μεγαλύτερες και οι αποστάσεις και κατά συνέπεια δεν συνέφερε να γίνουν μεγάλες υποδομές οι οποίες αντίστοιχα ενέχουν και τεράστιο κόστος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το μετρό που σταμάτησε στο Ελληνικό, το οποίο κατ’ εμέ ήταν πολύ μεγάλο λάθος στον τότε σχεδιασμό. Έπρεπε να φτάσει στη Γλυφάδα. Αυτό θα διευκόλυνε κατά πολύ στο σχεδιασμό και τη δημιουργία τοπικών δομών, είτε με δημοτικά λεωφορεία είτε με οχήματα του ΟΑΣΑ τα οποία θα κάλυπταν το υπόλοιπο κομμάτι σε περιοχές όπως η Βούλα, η Βουλιαγμένη και η Βάρη. Θεωρώ ότι αυτό είναι ζωτικής σημασίας για το δικό μας δήμο και σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να πιέσουμε.