«Έξυπνη πόλη»: Κάντο όπως ο Κωνσταντέλλος

Τη διαφορά του μάρκετινγκ από την ουσία είχαν την ευκαιρία να διακρίνουν όσοι παρακολούθησαν το Συνέδριο «Restart mAI City» που διοργάνωσε ο Δήμος Τρικκαίων στα Τρίκαλα στις 26 Σεπτεμβρίου.

Η 17λεπτη πυκνή παρουσίαση που έκανε ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος για τις ψηφιακές πρωτοβουλίες που έχει λάβει η δημοτική αρχή από το 2014 μέχρι σήμερα, μπορεί για τους κατοίκους του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης να επανέλαβε σε ένα βαθμό γνωστές και θεωρούμενες πλέον ως δεδομένες υπηρεσίες, ωστόσο για την πλειοψηφία όσων παρακολουθούσαν το Συνέδριο, ήταν αφορμή για να κρατήσει σημειώσεις. Αν στο Συνέδριο των Τρικάλων παρουσιάστηκε η αφρόκρεμα των καινοτόμων ιδεών για την αυτοδιοίκηση, τότε ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης – χωρίς καμία διάθεση υπερβολής – έχει περάσει προ πολλού σε ανώτερο επίπεδο, αυτό της καθολικής εφαρμογής των καινοτόμων πρακτικών, αλλάζοντας την καθημερινότητα επί της ουσίας.

Δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα από την αλλαγή τεχνολογίας στο δημοτικό φωτισμό. Ο Δήμος των 3Β είναι ο μοναδικός στη χώρα που άλλαξε ήδη 9.500 φωτιστικά σώματα σε όλες τις οδούς του, τους κοινόχρηστους χώρους, τα πάρκα και τις παιδικές χαρές (ενώ ακολουθούν άμεσα σχολεία και δημοτικά κτήρια) έχοντας επιτύχει μέσα σε 20 μήνες εφαρμογής εξοικονόμηση άνω των 600.000 ευρώ στο κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος. Για λόγους σύγκρισης και μόνο, αρκεί να τονιστεί ότι ο θεωρούμενος ως κορυφαίος Δήμος σε τεχνολογικές εφαρμογές, βρίσκεται ακόμη σε ένα πιλοτικό στάδιο μέτρησης LED φωτιστικών σε μόλις δύο δρόμους του κέντρου του.

Ο Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης παρουσίασε ακόμη στο Συνέδριο δύο νέες εφαρμογές που εφαρμόζονται καθολικά αυτές τις μέρες:

Πρώτον, την ογκομέτρηση απορριμμάτων σε «έξυπνους κάδους» που με ψηφιακούς αισθητήρες και τηλεματική διαχείριση μειώνει κατά 30% το κόστος της αποκομιδής. Πλέον τα απορριμματοφόρα του Δήμου θα σταματούν μόνο σε γεμάτους άνω του 60% κάδους, προσαρμόζοντας κατάλληλα τη διαδρομή τους, γλυτώνοντας χρόνο και βέβαια, καύσιμα. Η εφαρμογή αυτή θα ειδοποιεί την υπηρεσία ακόμη για το ακριβές στίγμα των κάδων αλλά και την υπερθέρμανση ή πτώση τους.

Δεύτερον, το δημοτικό taxis net, μια ηλεκτρονική εφαρμογή που είναι έτοιμη να βγει «στον αέρα» τον επόμενο μήνα με την οποία πλέον οι πολίτες και επιχειρήσεις θα μπορούν να πραγματοποιούν όλες τις οικονομικές τους συναλλαγές με τον Δήμο αποκλειστικά μέσω διαδικτύου. Ένα απαραίτητο – και πρωτοποριακό για την αυτοδιοίκηση – βήμα εκσυγχρονισμού που θα τερματίσει την υποχρεωτική μέχρι σήμερα παρουσία των συναλλασσομένων στα γκισέ του Δημαρχείου.

Επί της ουσίας, η «έξυπνη πόλη» μπορεί να πάρει δύο εκδοχές:

Η μία είναι αυτή ενός ανέξοδου εντυπωσιασμού. Πιλοτικά προγράμματα μικρής χρηστικότητας, όπως για παράδειγμα τα λεωφορεία χωρίς οδηγό ή η παροχή δικτύων wifi σε μια εποχή αλματώδους εξέλιξης αυτής της τεχνολογίας, που τραβούν μεν τα φώτα της δημοσιότητας, αλλά επί της ουσίας δεν επιλύουν κάποιο πραγματικό πρόβλημα. Στην πράξη τέτοιες εφαρμογές συνιστούν μια ακριβή διαφήμιση των δημοτικών διοικήσεων, που στα χρηματικά όρια των απευθείας αναθέσεων αγοράζουν ελάχιστα μελετημένες και συνήθως υπερκοστολογημένες ψηφιακές υπηρεσίες πολύ μικρής εμβέλειας.

Η άλλη εκδοχή μιας «smart city» είναι αυτή που ενσωματώνει τον πυρήνα των νέων τεχνολογιών στην καθημερινή διαχείριση της τοπικής πολιτικής. Η επιλογή αυτή είναι πολύ πιο δύσβατη, καθώς απαιτεί μελέτη μεγάλου βάθους για την καθολική εφαρμογή των επιλογών και απαιτεί επίσης μεγάλες διαγωνιστικές διαδικασίες με όρους διαφάνειας που ως γνωστόν είναι ιδιαίτερα χρονοβόρες και γραφειοκρατικές. Όμως στο τέλος, οι εφαρμογές όπως το Novoville (από το οποίο έχουν περάσει περίπου 30.000 αιτήματα πολιτών για προβλήματα στην πόλη), η ψηφιακή διακίνηση εγγράφων στον Δήμο, η ψηφιοποίηση του αρχείου του και βέβαια ο νέας τεχνολογίας φωτισμός, αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής.

Άλλωστε, όση νέα τεχνολογία και αν εισαγάγει κανείς στη δημοτική πολιτική, η κεντρική αποστολή ενός Δήμου θα είναι πάντα και παντού οι πιο άχαρες και βρώμικες εργασίες: Η αποκομιδή των απορριμμάτων, η επούλωση της λακκούβας στους δρόμους, η αλλαγή των λαμπτήρων οδοφωτισμού που καίγονται, η καθαριότητα στους κοινόχρηστους χώρους. Εκεί κρίνεται πρωταρχικά η αποτελεσματικότητα μιας δημοτικής αρχής.

Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος υποστηρίζει συχνά συγκεφαλαιώνοντας τα παραπάνω ότι το πόσο σύγχρονη είναι μια πόλη εξαρτάται από τρεις αλληλένδετους παράγοντες: Πόσο έξυπνη, πόσο πράσινη και πόσο αποτελεσματική είναι. «Απώτερος σκοπός μιας έξυπνης πόλης είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης και η εξεύρεση λύσεων στα προβλήματα της καθημερινότητας», όπως τόνισε χαρακτηριστικά κατά την ομιλία του στο Συνέδριο των Τρικάλων.

Μια σύγχρονη προσέγγιση για το ρόλο της αυτοδιοίκησης, που δεν αποθεώνει τη νέα τεχνολογία, αντίθετα την υποτάσσει στον πρωταρχικό σκοπό.